Khoa Ngữ văn và Văn hóa học
  Hơn hai mươi năm xây dựng và trưởng thành khoa Ngữ văn Đại học Đà Lạt đã và đang khẳng định vị ...
Đề cương chi tiết

ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT

KHOA: NGỮ VĂN

 

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

 

1. Tên học phần: TÁC PHẨM VĂN HỌC VÀ THỂ LOẠI     Mã số:NV204

2. Số tín chỉ:    04    (Phần nguyên lý chung 2 : tc)

3. Trình độ: Sinh viên năm thứ 2

4. Điều kiện tiên quyết: không

5. Mục đích yêu cầu:

     Trình bày những kiến thức lý luận cơ bản về tác phẩm văn học thông qua việc xác định Khái niệm tác phẩm văn học và các khái niệm nội dung, hình thức của tác phẩm văn học như đề tài, chủ đề, tư tưởng, nhân vật, cốt truyện, kết cấu, ngôn ngữ, các biện pháp miêu tả… Mối quan hệ giữa các yếu tố trong tác phẩm văn học. Từ đó xác những nguyên tắc cơ bản khi tiếp cận Tác phẩm văn học.

6. Tài liệu tham khảo:

- Lê Bá Hán, Hà Minh Đức: Cơ sở lý luận văn học. Tập II,Nxb Giáo dục. H.1973.

- Phan Trọng Luận: Phân tích tác phẩm văn học trong nhà trường. Nxb Giáo dục. H, 1977.

- Timofeep: Nguyên lý văn học. Nxb Văn hóa. H,1960.

- N.A.Gulaiep: Lý luận văn học. Nxb Đại học và THCN. H,1982.

7. Người biên soạn:  Lê văn Sơn

 

CHƯƠNG I

 QUAN NIỆM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

 

I. Ý nghĩa của việc xác định quan niệm tác phẩm văn học .

I.1. Đối với việc thưởng thức văn học.

I.2. Đối với việc nghiên cứu văn học.

I.3. Đối với việc giảng dạy văn học.

II. Tác phẩm văn học là gì .

II.1. Định nghĩa,

II.2. Phân biệt tác phẩm văn học và tác phẩm khoa học.

 

CHƯƠNG II

 CÁC THÀNH TỐ NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC

 

I. Đề tài .

I.1. Định nghĩa.

I.2. Các loại đề tài.

I.3. Đặc điểm của đề tài.

II. Chủ đề .

II.1. Định nghĩa.

II.2. Các loại chủ đề.

II.3. Đặc điểm của chủ đề.

III. Tư  tưởng .

III.1. Định nghĩa.

III.2. Đặc điểm của tư tưởng trong tác phẩm văn học.

III.3. Vai trò của tư tưởng trong tác phẩm văn học.

IV. Nhân vật .

IV.1. Quan niệm về nhân vật trong tác phẩm văn học .

IV.2. Các loại nhân vật.

IV.3. Tính cách nhân vật. Hình tượng nhân vật. Nhân vật điển hình.

IV.4. Vai trò của nhân vật trong các loại tác phẩm văn học.

V. Cốt truyện .

V.1. Định nghĩa.

V.2. Các thành phần của cốt truyện.

V.3. Vị trí của cốt truyện trong tác phần tự sự và kịch.

V.4. Lý thuyết về sự giống nhau của các loại cốt truyện.

VI. Kết cấu .

VI.1. Quan niệm về kết cấu trong tác phẩm văn học.

VI.2. Các loại kết cấu trong tác phẩm văn học.

VI.3. Vai trò của kết cấu trong tác phẩm văn học.

VII. Ngôn ngữ văn học.

VII.1. Đặc trưng của ngôn ngữ văn học.

VII.2. Ngôn ngữ văn học trong các thể loại.

VII.3. Ngôn ngữ nhân vật và ngôn ngữ tác giả.

VIII. Các biện pháp miêu tả .

VIII.1. Biện pháp tự sự.

VIII.2. Biện pháp miêu tả.

VIII.3. Biện pháp biểu hiện.

VIII.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp miêu tả trong tác phẩm văn học.

 

CHƯƠNG III

 MỐI QUAN HỆ CƠ BẢN CỦA CÁC YẾU TỐ TRONG

TÁC PHẨM VĂN HỌC

 

I.                     Sự thống nhất giữa các yếu tố nội dung và hình thức trong tác phẩm văn học.

II.                  Vai trò của các yếu tố nội dung trong tác phẩm văn học.

III.                Vai trò của các yếu tố hình thức trong tác phẩm văn học.

 

CHƯƠNG IV

 NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN KHI PHÂN TÍCH

TÁC PHẨM VĂN HỌC

 

I.                     Nguyên tắc thế giới quan.

II.                  Nguyên tắc kết hợp giữa cảm xúc và hiểu biết, giữa phân tích khoa học và cảm thụ thẩm mỹ.

III.                Vận dụng qui luật thống nhất giữa các yếu tố nội dung và các yếu tố hình thức trong tác phẩm văn học.

 

 

 

 

ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT

KHOA: NGỮ VĂN

 

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

 

1. Tên học phần:  TÁC PHẨM VÀ LOẠI THỂ VĂN HỌC   - Mã số  NV204

2. Số đơn vị học trình:            4  (Phần thể loại văn học:  2 tc)

3. Trình độ: cho sinh viên năm thứ 3

4. Phân bố thời gian:   Lên lớp 30 tiết.

5. Điều kiện tiên quyết:   Sinh viên chuyên ngành Ngữ văn đã được học xong phần Nguyên lý chung và phần Tác phẩm văn học.

6. Mô tả vắn tắt nội dung:    Sinh viên sau khi đã nắm được Bản chất, chức năng, đặc trưng và tính chất của văn học; những khái niệm cơ bản của văn học, như Đề tài, Chủ đề, Tư tưởng, Cốt truyện, Hình tượng, Tính cách, Điển hình ..., học phần sẽ cung câp cho sinh viên những kiến thức chuyên sâu về văn học: Những nguyên tắc để phân chia loại, thể văn học; Đặc trưng của từng loại, thể văn học. Qua học phần, sinh viên nắm được thế nào là một tác phẩm tự sự, thế nào là một tác phẩm trữ tình, thế nào là một tác phẩm kịch

7. Nhiệm vụ của sinh viên:

-          Lên lớp nghe giảng và ghi chép.

-          Đọc giáo trình và nghiên cứu tài liệu tham khảo.

8. Tài liệu học tập :

-          Loại, thể văn học – Giáo trình Đại học Đà lạt – Vũ Minh Tiến biên soạn 2001.

-          Lý luận văn học – Hà Minh Đức chủ biên, Nxb Giáo dục, Hà nội, 1997.

-          Lý luận văn học – Phương Lựu chủ biên , Nxb Đại học và THCN, Hà nội, 1982.

9. Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên :

·       Thi học kỳ.

·       Có thể cho sinh viên thảo luân và báo cáo.

10. Thang điểm: 10.

11. Mục tiêu của học phần:

Cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về đặc trưng của từng Loại, thể văn học; qua đó mà sinh viên có thể hình dung được diện mạo của một nền văn học, không ngừng nâng cao cho sinh viên năng lực cảm thụ, phân tích, đánh giá phê bình một tác phẩm văn học.

12. Người biên soạn:  Vũ Minh Tiến

 

 NỘI DUNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

 

Giáo trình của môn học gồm 5 phần:

Khái niệm chung về Loại, thể loại văn học                           (3 tiết).

Loại tự sự                                                                          (8 tiết)

Loại trữ tình                                                                       (7 tiết)

Loại kịch                                                                            (7 tiết)

Các thể ký                                                                         (5 tiết)

Khái niệm chung về Loại, thể văn học.

Trong phần này, chúng tôi trình bày quan điểm của Aristtote về phân chia loại, thể văn học. Aristtote đã căn cứ vào Phương thức phản ánh để chia văn học thành ba loại: Loại tự sự; Loại trữ tình và Loại kịch. Sau này Hêghen căn cứ vào đối tượng phản ánh của văn học cũng chia văn học thành ba loại như Aristtote. Các nhà lý luận sau này cũng không có cách chia nào khác hơn.

LOẠI TỰ SỰ

 

I. Khái niệm chung.

II. Phân loại tác phẩm tự sự.

Có nhiều cách phân loại tác phẩm tự sự tuỳ theo mục đích nghiên cứu. Đối với sinh viên, chúng tôi căn cứ vào hình thức của tác phẩm tự sự mà trình bày cho sinh viên nắm được những hình thức tác phẩm tự sự cơ bản như: Anh hùng ca, Trường ca, Tiểu thuyết, Truyện vừa, Truyện ngắn.

·       Anh hùng ca.

·       Tiểu thuyết.

1.       Khái niệm chung về tiểu thuyết.

2.       Vấn đề hư cấu nghệ thuật trong tiểu thuyết.

3.       Nhân vật trong tiểu thuyết.

 

LOẠI TRỮ TÌNH

 

I.Khái niệm.

II. Phân loại trữ tình.

Hiện nay các nhà lý luận cũng còn có sự chưa thống nhất về phân loại tác phẩm trữ tình. Chúng tôi đưa ra một sự phân loại như sau:

Thơ trữ tình (Trên biểu nhất ).

Thơ văn xuôi.

Tuỳ bút.

Truyện thơ.

1. Thơ trữ tình.

a. Thơ trữ tình là gì?

b. Cái tôi trữ tình. Nhân vật trữ tình.

c. Phân loại thơ trữ tình.

Có nhiều cách phân loại thơ trữ tình. Ở đây chúng tôi trình bày cho sinh viên một số thể loại thơ trữ tình tiêu biểu như thơ ca, tụng ca, thơ trào phúng.

·       Bi ca.

·       Tụng ca.

·       Thơ trào phúng.

2. Thơ văn xuôi.

   Hình thức là văn xuôi, nhưng thấm đẫm tâm trạng và cảm xúc của tác giả.

3.Tuỳ bút.

Tuỳ bút có thể được coi là thơ văn xuôi, trong đó sự việc, sự kiện chỉ là cái để tác giả bộc lộ cảm xúc, tư tưởng của mình.

4. Truyện thơ.

Đây là loại trữ tình có cốt truỵện, trong đó tất cả cái khách quan đều hiện ra qua sự khúc xạ chủ quan. Ở loại này, đối tượng thể hiện là một biến cố tự sự, nhưng “cái giọng điệu cơ bản lại hoàn toàn trữ tình”. “Nội dung có tính tự sự, còn cách xử lý lại mang tính trữ tình” ( Hêghen). Trong văn học cổ Việt nam, Truyện kiều của Nguyễn Du có thể được coi là truyện thơ.

LOẠI KỊCH

 

I. Kịch phản ánh cụôc sống cụ thể và trực tiếp.

II. Hành động là phương tiện thể hiện chủ yếu của kịch.

III. Xung đột thể hiện tư tưởng của vở kịch.

IV. Kịch bản phải bắt đầu bằng tính cách nhân vật.

V. Bố cục câu truyện kịch.

VI. Thể loại kịch.

-          Bi kịch.

-          Hài kịch.

-          Kịch Đơram.

CÁC THỂ KÝ

 

I. Khái niệm chung.

II.Sự phân loại.

1. Loại ký tự sự.

2. Loại ký trữ tình.

3. Loại ký chính luận.

  Một số thể ký tiêu biểu:

-          Ký sự.

-          Phóng sự.

-          Hồi ký.

-          Bút ký.

-          Tuỳ bút.

III. Nguyên tắc điển hình hoá trong ký.

IV. Đối tượng khách quan và vai trò chủ quan của người viết trong thể ký.

 

 

 

 

 

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT
01 Phù Đổng Thiên Vương, Đà Lạt - Điện thoại: (063)3822246 - Fax: (063)3823380
Thiết kế bởi Nguyễn's An 2010

Lượt truy cập
35903050